Prawo karne nie przewiduje możliwości popełnienia przestępstwa przez osobę poniżej 13 roku życia. Czyn zabroniony popełniony przez dziecko, które ukończyło 10 lat, a nie ukończyło 13 lat, może zostać uznany za przejaw demoralizacji; nie ma możliwości wydania wobec niego wyroku skazującego. Podobna sytuacja dotyczy osób między 13 a 17 rokiem życia, z tym, że osoba taka już może popełnić przestępstwo, jednakże sąd winien kierować się przede wszystkim wychowaniem i zresocjalizowaniem sprawcy. W tym celu ustawodawca wprowadził do ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich katalog środków, służących wychowaniu nieletniego.
Zgodnie z art. 7 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich środkami wychowawczymi są:
- upomnienie;
- zobowiązanie do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części, do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, do wykonania prac społecznych, do przeproszenia pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, do powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub do zaniechania używania substancji psychoaktywnej;
- nadzór odpowiedzialny rodziców albo opiekuna nieletniego;
- nadzór organizacji społecznej, pracodawcy albo osoby godnej zaufania udzielających poręczenia za nieletniego;
- nadzór kuratora sądowego;
- skierowanie do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją;
- zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju;
- przepadek (m.in. przedmiotów pochodzących z czynu zabronionego lub służących do jego popełnienia oraz korzyści majątkowej albo jej równowartości);
- umieszczenie w rodzinie zastępczej zawodowej specjalistycznej, która ukończyła szkolenie przygotowujące do sprawowania opieki nad nieletnim;
- umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym;
- umieszczenie w okręgowym ośrodku wychowawczym.
Powyższe środki mają relatywnie łagodny charakter. Umieszczenie w zakładzie poprawczym nie wchodzi w grę wobec dziecka poniżej 13 lat – sąd może je orzec tylko wobec nieletniego, który popełnił przestępstwo po ukończeniu 13 lat (art. 15 ust. 1 ustawy). Wobec dziecka w wieku 10-12 lat sąd rodzinny prowadzi postępowanie o demoralizację i stosuje środki wychowawcze.
Jeśli twoje dziecko padło ofiarą przemocy w szkole lub zostało o nią oskarżone to zgłoś się do nas. Nasz wyspecjalizowany zespół adwokatów i radców prawnych specjalizujący się w tego typu zagadnieniach otoczy cię najwyższej jakości opieką prawną.
